Grote magneet, Weiss elektromagneet, Siemens & Halske Berlijn, c. 1930.

V09685

Elektromagneet (grote magneet)

Siemens & Halske; Berlijn (Maker)‎, Siemens & Schuckert (Maker)‎, Weiss (Ontwerper)‎

1932 - 1932

'Siemens & Halske/ 1000 Windungen/ Widerstand bei 20°C ca 0,5 Ohm/ 200000 Aw 400000 Aw/ 110 V 220 V/ 200 A 400 A' 'SIEMENS-SCHUCKERT/ D M R41/750 Nr 1578766 E/ 1..1220 V 6,5/3,7 A/ 0,75 KW cosp 0,71/ 700 U/min 50 Per/s/ V A' idem met 'Nr 1578767 E'

Electromagneet van metaal (messing, koper, staal, gietijzer), groene lak, rubber en leer met ijzeren sleutel.

Volgens de oude kaart uit de zwarte map is de oorspronkelijke signering niet meer aanwezig. In 1932 in gebruik genomen door W.J. de Haas uit Leiden. Op één na grootste elektromagneet ter wereld met gewicht van 14 ton. Instrument heeft rol gespeeld bij magnetisch onderzoek. Tevens werden er d.m.v. adiabatische demagnetisatie temperaturen bereikt van enkele duizendsten van een graad boven het absolute nulpunt.

Hoogte: 248 cm
Breedte: 247 cm
Diepte: 200 cm

De Leidse supermagneet

Tot de markantste voorwerpen in Museum Boerhaave behoort de gigantische elektromagneet in zaal 21 waar de topstukken staan uitgestald van Heike Kamerlingh Onnes, de baanbrekende Leidse hoogleraar experimentele natuurkunde in de decennia rond 1900. Behalve dat hij bij de ingebruikname in 1932 de op één na grootste magneet ter wereld was, heeft hij vooral bekendheid verworven door de kouderecords die ermee gevestigd zijn. Dankzij moderne theorieën was bekend hoe met behulp van magnetische velden spectaculair lagere temperaturen konden worden bereikt dan eerder mogelijk was. In 1935 slaagden de opvolgers van Kamerlingh Onnes erin een temperatuur te bereiken van slechts enkele duizendste van een graad boven het absolute nulpunt.
Dit neemt niet weg dat de magneet voor heel andere doeleinden was aangeschaft. Het Leidse laboratorium was al decennia lang het meest geavanceerde instituut op het gebied van koudeonderzoek. Magnetisme is een verschijnsel dat zich bij uitstek goed laat bestuderen bij lage temperaturen en de supermagneet werd dan ook vooral gekocht om in combinatie met de koude-installatie het wezen van het magnetisme bloot te leggen.
Het onderzoek met de grote magneet zoals zich dat in de jaren dertig ontvouwde, viel uiteen in diverse programma’s. Daarbinnen werden de eigenschappen van extreem gekoelde stoffen en verschijnselen als supergeleiding in een magneetveld onderzocht. Hoewel dit onderzoek wetenschappelijk veel relevanter werd geacht dan het vestigen van temperatuurrecords, denken we bij de magneet toch vooral aan het laatste.

(t 5685,240) Tentoonstellingscatalogus deel 1, Museum Boerhaave, p.80-81
(a 572) Constructietekeningen.
(s 12205) J.W. de Haas, 'De groote electromagneet van het Kamerlingh Onnes laboratorium' in 'Leidsch Universiteitsblad 20 april 1932 no.9', p.4-6.
(BOERH f 18500) Knappe koppen: geschiedenis van de wetenschap in Nederland, Museum Boerhaave, 2013. p. 222.

mail over plaatsing huygens lab - v09685 FW Magneet Kamerlingh Onnes.msg

Haas, Wander J. de

03.07 Warmteleer (onderwerp)
03.09.1 Elektromagnetisme (onderwerp)
Berlin; Germany (geografie)

depot