Oudste telefoon van Nederland toestel II, met losse hoorn aan draad, Jan Willem Giltay Dordrecht, 1876-1878

V32298

Telefoontoestel

Giltay, J.W.; Dordrecht (Maker)‎

1876 - 1878

Geschreven kipp sticker: 80 Plaatje bovenop: J.W. Giltay / Dordrecht

Met spreekhoorn (19 x 9 diam) en bruine twee aderige gedraaide draad.
Dit voorwerp is de 'wederhelft' van V08218: met de twee telefoonstations kon naar elkaar worden gebeld, maar een keuzesysteem met nummers voor meerdere aansluitingen was er nog niet.

grondplaat Hoogte: 5 cm
Breedte: 32 cm
Diepte: 22.5 cm
telefoonhoorn Hoogte: 19.5 cm
Diameter: 9 cm

De oudste telefoon van Nederland

Dit is de oudste telefoon van Nederlandse makelij. Hij is gemaakt door de instrumentmaker J.W. Giltay. Met dit eenvoudige exemplaar kon slechts worden gebeld naar één enkel ander toestel. Een telefoonboek had de gebruiker dus niet nodig. Voor luisteren en spreken gebruikte men een en dezelfde hoorn. Hiermee moest men om beurten spreken en luisteren.

Giltay bouwde zijn telefoon in 1878, kort nadat Graham Bell in 1876 het principe had bedacht. Bij deze telefoons brengt het stemgeluid een ijzeren plaatje in trilling, dat vervolgens een stroomcircuit verstoort. Het elektrische signaal dat daarbij ontstaat, en zich door de kabel verplaatst, wordt bij de ontvanger op omgekeerde wijze in geluid omgezet (een ijzeren plaatje gaat bewegen en brengt de lucht in trilling).

De ‘deurbelknop’
De grootste moeilijkheid waarmee Giltay bij zijn ontwerp kampte, was het bedenken van een systeem waarmee bellers elkaar konden oproepen. Omstreeks 1880 vond hij hiervoor een oplossing. Wanneer de ‘deurbelknop’ rechtsboven wordt ingedrukt, wordt een signaal verzonden waardoor bij de ontvanger de telefoonbel gaat rinkelen. De ontvanger dient op zijn beurt een tegensignaal te sturen door op zijn knop te drukken, om de beller te informeren dat hij er klaar voor is om een gesprek te voeren. Nadat beide bellers zo acte de présence hadden gegeven, kon het gesprek beginnen.

T. van der Spek, Jan Willem Giltay: an instrument maker at work in the early 20th century in: Bulletin of the Scientific Instrument Society (70), 2001, p 28-32
T van der Spek, De oudste Nederlandse telefoon, in: Gewina 25 (2), 2002, p. 112-116
zie UVO bij V8218

UVO van V08218 - v08218.doc

11.3.1 Telecommunicatie (onderwerp)
Dordrecht; the Netherlands (geografie)

expositie Rijksmuseum Boerhaave