Thermostaat volgens Bunsen

V28410

Thermostaat

Bunsen, Robert Wilhelm (Ontwerper)‎

1875 - 1900

(gegraveerd in buitenste cylinderdelen; van onder naar boven oplopend): '0' '0' '1' '1' '2' '2' '3' '3' (gegraveerd in bovenste schuifje, middelste cylinder): 'B' (gegraveerd in onderste schuifje, middelste cylinder): 'O'

Metalen cilinder (met twee binnencilinders), geheel omringd met beweegbare gasbranders (halve cirkels) en ronde metalen 'vlamverdelers'. Bij de thermostaat zit een steeksleutel. Het geheel staat op een metalen plaat met vier steuntjes.Deze thermostaat is niet terug te vinden in catalogi en staat niet afgebeeld in het boek van Bunsen. De werking lijkt sterk lijkt op die van de wél afgebeelde thermostaat volgens Bunsen (reg no. 28286). Bunsen meldt in een voetnoot: 'Ich bediene mich fast immer...solchen Thermostaten mit seitlicher Wärmezuleitung in den verschiedensten, den Umständen angepassten Formen.' Op de bruikleenlijst van het Org. Chem. Laboratorium staat 'Groote thermostaat volgens Bunsen'.
In de binnenste cilinder staat een driepoot waar waarschijnlijk een rondbodemkolf op gezet kan worden. Deze cilinder is van buitenaf te openen via schuifjes, die in de tussencilinder zitten. De buitenste cilinder bestaat uit drie lagen van halve cilinders, die opengedraaid kunnen worden. De cilinders zijn ieder afgedekt met een deksel. In de deksel zitten vier openingen voor ontluchting/afvoer.

Hoogte: 51 cm
Breedte: 64 cm
Diepte: 60 cm
Diameter: 0 cm

De thermostaat volgens Bunsen
Robert Bunsen (1811-1899) behoorde tot de grootste chemici van de negentiende eeuw. Zo wijdverbreid was zijn faam dat Toergenjev in zijn Russische roman Vaders en zonen een van de hoofdpersonen laat overwegen naar Heidelberg af te reizen, 'omdat daar de grote Herr Bunsen woont'. Bunsen was een volbloed experimentator. Eén fatsoenlijk vastgesteld chemisch feit, zo placht hij op te merken, was meer waard dan alle theorieën die anderen wisten op te stellen. Nauwkeurigheid en het elimineren van fouten stonden voorop, ook al duurde een analyse daardoor zes weken.
Na aanstellingen in Marburg en Breslau volgde in 1852 de benoeming tot hoogleraar scheikunde in Heidelberg. Hij zou er tot zijn emeritaat in 1889 blijven. Kort voor de opening van het nieuwe laboratorium, in 1855, kreeg Heidelberg gas en ontwierp Bunsen een nieuw type brander, met een vlam die niet roette en toch een hoge temperatuur had. In zijn constructie werd het gas op slimme wijze met lucht gemengd, zodat de koolstof tot koolzuur verbrandde en niet als roet op de kolven of retorten neersloeg. Deze Bunsenbrander is zijn bekendste uitvinding. Om patenten gaf Bunsen niet: geldzucht stond het dienen van de wetenschap in de weg.
Eén boek heeft Bunsen geschreven: Gasometrische Methoden. Het verscheen in 1857 en bood een uitgelezen overzicht van de experimentele methoden die hij gedurende zijn lange carrière tot in de perfectie had leren beheersen. In een tweede, uitgebreide druk uit 1877 staan ook de thermostaten waarmee Bunsen de dichtheid van gassen en dampen bij constante temperatuur bepaalde. Tot die familie behoort ook het hier opgestelde toestel: een metalen cilinder met twee binnencilinders, omringd met beweegbare gasbranders in de vorm van halve cirkels en ronde metalen vlamverdelers. Alles ademt de geest van Bunsen: robuust, betrouwbaar en gemaakt tot meerdere glorie van de anorganische scheikunde - een vak dat hij 56 jaar achtereen met volle overtuiging en met inzet van al zijn krachten diende.

R. Bunsen, Gasometrische Methoden 2e Aufl. (1877), p. 196
Uit het depot, Dirk van Delft: Robuuste hitte, Robert Bunsen (1811-1899), pag. 8-10

04.2.1.0 Laboratoriumapparatuur (onderwerp)
04.2.1.2 Gasanalyse (onderwerp)

depot